Jesteś tutaj: StartOpowieści Drogi50 pytań i odpowiedzi

50 pytań i odpowiedzi

Samuraj

50 odpowiedzi na typowe pytania dotyczące Karate.

W okresie ostatnich kilkunastu lat można zaobserwować wzrost zainteresowania kulturą Dalekiego Wschodu. Dotyczy to również sportu oraz sztuki walki, która owiana jest nimbem niesamowitości, o ceremoniale niezrozumianym dla przeciętnego obserwatora, pociąga, a jednocześnie budzi szereg obaw u wielu ludzi. Obawy te wywołane są głównie przez środki masowego przekazu, które wyolbrzymiają lub przekręcają pewne sprawy. Obecnie na świecie miliony ludzi ćwiczy sztuki walki, traktując je albo, jako czystą sztukę lub jako sport. To olbrzymie zainteresowanie powoduje zapotrzebowanie na literaturę opisującą sztuki walki i w naszym kraju takie publikacje się ukazują i są dostępne przynajmniej dla tych, którzy czynnie tym się zajmują. Większość interesujących książek z tego zakresu zawiera materiały dotyczące technik, a brak dotychczas materiału, który odpowiadałby na podstawowe pytania stawiane przez początkujących, średnio-zaawansowanych, a także przez ludzi, którzy zetknęli się ze sztukami walki po raz pierwszy. Układ tego skryptu zawiera pytania i odpowiedzi, które najczęściej były zadawane przez zainteresowanych tematem. Jeśli dzięki temu ćwiczący Karate lepiej zrozumieją sens swoich treningów, a postronni kibice zrozumieją ćwiczących, to cel zostanie osiągnięty.

 

1. Czy karate zawsze nazywało się karate?
Karate, dosłownie „pusta ręka” lub „chińska ręka” w zależności od sposobu tłumaczenia chińskiego ideogramu, powstało na Okinawie jako „Te” oznacza „ręka”, a mieszkańcy Okinawy używali tej zwodniczej nazwy z powodu japońskiej okupacji wyspy. Posiadanie broni było na wyspie zakazane, a pomysłowi ludzie uprawiali i rozwijali „Te” w tajemnicy przed okupantem. W późniejszych czasach, gdy Japonia rozpoczęła wojnę z Chinami zmieniono nazwę z „chińska ręka” na „pusta ręka”.
2. Czy karate jest rzeczywiście formą samoobrony?
Karate powstało na Okinawie w warunkach okupacyjnych. Biedni wieśniacy, którym nie wolno było posiadać żadnej broni, musieli bronić się sami przed częstymi napadami okupacyjnych wojsk. Niemal każde ofensywne posunięcie w Karate jest właściwie kontratakiem przeciw zaczepnemu ruchowi przeciwnika. Nawet kata, formalne ćwiczenia karate, rozpoczynają się i kończą blokiem, co jest odbiciem teoretycznych zasad Karate, jako sztuki samoobrony.
3. W jaki sposób otrzymuje się stopnie mistrzowskie?
W karate jest dziesięć stopni czarnego pasa zwane dan (poziom, stopień – jap.). Stopnie od 1 do 5 dan otrzymuje się po egzaminie technicznym, w czasie którego należy zademonstrować swoje umiejętności. W większości wypadków stopnie od 6 do 9 przyznawane są raczej honorowo między długimi okresami czasu. 10 stopień, najwyższy w Karate, przyznawany jest przez mistrza danego stylu bezpośredniemu następcy.
4. Jaki jest najwyższy do zdobycia stopień w Karate?
Najwyższym stopniem w Karate jest 10 dan przyznawany zazwyczaj tym, którzy poświęcili całe swoje życie na studiowanie sztuki walki. Trzeba przypomnieć jednakże, że w niektórych systemach karate jest tylko 5 lub 6 stopni.
5. Ilu żyjących mistrzów ma 10 dan?
Trudno ustalić dokładną liczbę. Można przyjąć, że czynnie uprawiających do dziś swoją sztukę jest około 25 mistrzów. Ponieważ zdobycie tak wysokiego statusu w sztuce walki wymaga dziesiątków lat pracy, wielu posiadaczy 10 dan jest już w podeszłym wieku, co powoduje, że wycofują się oni z czynnego uprawiania sztuki przekazując jednocześnie swoje obowiązki w organizacjach swoim najlepszym uczniom. Większość mistrzów przebywa w Azji.
6. W jakim czasie można zdobyć czarny pas?
Okres w którym można otrzymać czarny pas nie jest ściśle określony, zależy to od indywidualnych zdolności, a także od czasu jaki poświęca się na poważny trening. Najkrótszym okresem jest okres trzyletni, zwykle zaś cztero, pięcioletni.
7. Czym jest pas czerwony?
W karate pas czerwony przyznawany jest mistrzom posiadającym 10 dan. W stylach koreańskich jest to ostatni pas przed czarnym, podobnie jak brązowy w Karate.
8. Ile lat trzeba ćwiczyć, aby móc uzyskać czarny pas?
W większości klasycznych stylów sztuki walki adept może liczyć na czarny pas dopiero po ukończeniu 16-17 lat. Czasami spotyka się nawet chłopców w wieku poniżej 10 lat. Ale w tym wieku dzieci nie są przystosowane ani pod względem fizycznym, ani mentalnym do noszenia tak zaszczytnych odznak. Czyni się to głównie ze względów reklamowych.
9. Ile jest stopni w Karate?
W tradycyjnym japońskim Karate stopnie poniżej czarnego pasa nazywają się kyu (stopień). Lista zawiera od 9 (najniższy) do 1 (najwyższy) kyu, potem ćwiczący otrzymuje rangę 1 dan, czyli pierwszy czarny pas. Japońskim stopniem oznaczającym stopień jest dan (ranga). Najniższy jest 1 dan, najwyższy 10 dan.
10. Jakiego stopnia musi być czarny pas, aby mógł nadawać stopnie innym czarnym pasom?
Promotor musi przewyższać promowanego, o co najmniej dwa stopnie. I tak 3 dan może nadawać tylko stopnie do 1 dan, 4 dan do 2. W niektórych stylach przepisy są bardziej tolerancyjne i przewidują dostateczną różnicę 1 stopnia. W innych federacjach wymagana jest różnica 3 stopni.
11. Czy jest specjalny sposób wiązania pasa?
Tak, jest to węzeł płaski. Pas owija się podwójnie wokół talii, a potem dolny koniec zawiązuje się z wierzchnim na zewnątrz z przodu, dzięki temu oba zwoje pasa nie rozchodzą się podczas treningu.
12. Dlaczego azjatyccy mistrzowie są z reguły starsi od mistrzów europejskich, czy amerykańskich?
Aby być mistrzem sztuki walki w Azji trzeba się tej sztuce poświęcić całkowicie i bez reszty całą swoją osobowością. Trzeba poświęcić życie na ćwiczenie i studiowanie. Gdzie indziej zbyt wielu ludzi przyznaje sobie tą godność po zbyt krótkim czasie.
13. Skąd wywodzi się tradycja stosowania kolorowych pasów do oznaczania stopni?
Kiedy Karate powstało, wszystkie pasy były białe. Ponieważ zwykle pasów nie prano, stawały się one podczas używania coraz czarniejsze, przesycone potem i brudem. Z czasem wprowadzono kolory do oznaczania stopni z zachowaniem zasady, że im wyższy był stopień tym kolor pasa był ciemniejszy, od białego do czarnego. Z początku były tylko trzy kolory: biały dla początkujących, brązowy dla średnio-zaawansowanych i czarny dla wyżej zaawansowanych. Obecnie stosuje się następujące kolory: biały, żółty, pomarańczowy dla początkujących, zielony, niebieski i fioletowy dla średnio-zaawansowanych, brązowy dla wyżej zaawansowanych i czarny mistrzowski. Jest wiele szkół Karate stosujących inne oznaczenia, ale podany system jest najpowszechniej stosowany w świecie.
14. Dlaczego karate nazywane jest sztuką?
Karate, tak jak i inne formy walki może się kojarzyć ze sztuką tylko wtedy, gdy celem ćwiczenia jest osiągnięcie pewnej sprawności ciała raczej w aspekcie estetyki i filozofii niż skuteczności fizycznej. Podobnie jak w balecie czy łyżwiarstwie figurowym, tak i w Karate adept spotyka się od początku z zagadnieniami z zakresu estetyki i musi się podporządkować pewnej estetycznej dyscyplinie, mającej na celu rozwinięcie w nim dążenia do perfekcji ruchu, charakteryzującą się szczególnością i bezwzględnością. Takie podejście do Karate tworzy z niego sztukę walki i umożliwia poprzez doskonalenie umiejętności technicznych rozwój osobowości i charakteru oraz wyrażanie ich w konkretnej formie technicznej.
15. Jaka jest różnica między sztuką, a sportem?
Sztuka, jako sztuka walki oznacza specjalne zastosowanie pewnych umiejętności w doskonałych tradycyjnych formach kata. Sport, który okazuje się być zaprzeczeniem sztuki jest zastosowaniem tych umiejętności do uzyskania konkretnych, doraźnych rezultatów. Praktyka sztuki walki, jako sportu nie wymaga pełnej koncentracji na perfekcji wykonania.
16. O czym należy pamiętać od pierwszego dnia pobytu w szkole sztuk walki?
W pierwszym rzędzie, o pokłonie przy wejściu na salę treningową. Pokłonu przy wejściu wymaga się także od tych, którzy są pierwszy raz.
17. Czy w czasie wykonywania ukłonu należy utrzymywać wzrok na partnerze, któremu się kłaniamy?
Teoretycznie, jeśli odwrócisz wzrok możesz być w tym samym momencie niespodziewanie zaatakowany. Ukłon jest gestem grzecznościowym i wykonuje się go tradycyjnie wychylając tułów do przodu. I chociaż tułów w czasie ukłonu wychyla się do przodu, oczy nie powinny ani na moment oderwać się od twarzy przeciwnika. W ten sposób zwiększa się szansę na zauważenie w porę ataku i na odparcie go.
18. Dlaczego w nauce karate i innych sztuk walki konieczna jest duża dyscyplina?
Przede wszystkim dlatego, że biegłość w tej sztuce można uzyskać poprzez długotrwały i ściśle kontrolowany trening. Przeciętnym ludziom trudno narzucić sobie wysokie wymagania i realizować je przez długi czas przy słabej dyscyplinie wewnętrznej, dlatego ten obowiązek spada na instruktorów, których zadaniem jest m.in. wpojenie ćwiczącym dyscypliny. Ponadto dyscyplina na zajęciach sztuk walki musi być zachowana ze względów bezpieczeństwa.
19. Czy łamanie lub rozbijanie przedmiotów jest czymś ważnym w karate?
Z pewnych względów znajduje to swoje miejsce w sztuce. Łamanie przedmiotów stosuje się przede wszystkim na pokazach, z uwagi na atrakcyjność i widowiskowość takich poczynań. Jest to uznany sposób na sprawdzenie siły i zręczności. Często zdarza się, że ludzie zafascynowani takimi pokazami sami zaczynają trenować. I choćby nie wiadomo jak atrakcyjne były te pokazy trzeba pamiętać, że wiele z nich wyglądających bardzo skomplikowanie i sprawiających wrażenie trudnych, może wykonać początkujący, jeśli pozna kilka ważniejszych zasad dotyczących tej sztuki.
20. Jak trudno jest łamać deski i rozbijać cegły?
Stopień trudności zależy od wielkości i wytrzymałości danego przedmiotu. Z łatwością można złamać mocno wysuszoną deskę, jeśli uderzy się wzdłuż słojów. Oczywiście dla utrudnienia można położyć kilka desek, jedną na drugiej. Jeśli chodzi o cegły, to im bardziej są wysuszone oraz im więcej jest w nich piasku, który stanowi jeden z surowców do wyrobu cegieł, tym łatwiej rozbijać. Niektóre firmy produkujące sprzęt do sztuk walki produkują specjalne deski składane, które aby rozłożyć należy mocno uderzyć. Stosowanie kilku takich desek do testów łamania może być miernikiem przyrostu umiejętności technicznych oraz siły fizycznej.
21. Co najtrudniej rozbić?
Najwięcej trudności sprawia rozbijanie okrągłych, rzecznych kamieni.
22. Czy konieczne jest także ćwiczenie rąk i nóg, aby tworzyły się zgrubienia i zrogowacenia na kostkach i stawach?
Przekonanie o tym rozpowszechnione jest przez tych, którzy nie bardzo rozumieją na czym polega ćwiczenie i wzmacnianie rąk w karate. Co prawda wzmocnienie rąk i nóg jest ważnym elementem w praktyce Karate, ale, od kiedy stwierdzono, że nieumiarkowanie w tym względzie może doprowadzić do uszkodzeń, a nawet do paraliżu, nie zaleca się adeptom takich ćwiczeń. Uderzanie z dużą siłą dłonią lub stopą w twarde powierzchnie powoduje zmiany w stawach, prowadzące dalej do artretyzmu i reumatyzmu. Jeden ze znanych japońskich instruktorów Karate, który wiele lat ćwiczył właśnie w ten sposób, cierpi obecnie z powodu ciężkiej choroby jakiej się nabawił przez te ćwiczenia i teraz przestrzega wszystkich przed nieumiarkowaniem w tym względzie. Karatecy w Azji zawsze wzmacniali i uodporniali dłonie i stopy. Niektórzy mieli stawy rozrośnięte trzy, a nawet czterokrotnie w stosunku do stanu normalnego. Mogli oni pokonywać całe kilometry idąc boso po pokruszonym betonie, nie odczuwając najmniejszego bólu. Głównym powodem, dla którego ludzie ci ćwiczyli tak wytrwale była chęć wzmocnienia dłoni i stóp do tego stopnia, że jedno uderzenie wystarczyłoby do pokonania przeciwnika. Efektem dodatkowym tych ćwiczeń było też wytworzenie w sobie olbrzymiej odporności fizycznej.
23. Czy to prawda, że można zahartować i wzmocnić dłonie przez wbijanie ich z całą siłą w pojemnik z ryżem lub ziarnem?
Tak, lecz trzeba zaznaczyć, że przez niewłaściwe stosowanie tej metody w ciągu długich okresów, można sobie na trwale w poważnym stopniu zniekształcić dłonie. W normalnej praktyce ćwiczenie to polega na stopniowym przechodzeniu od materiałów lekkich i łagodnych do twardych i ciężkich. Powinno się więc zacząć od wsuwania dłoni do szerokiego garnka z ryżem nie więcej niż kilka razy dziennie, aż dłonie będą na tyle mocne, by można było zmienić ryż na coś mniej delikatnego. I tak następnym krokiem po ćwiczeniu z ryżem będzie zastąpieniem go twardym ziarnem. W konsekwencji skóra na dłoniach stanie się szorstka i zrogowaciała. Opisany sposób jest jednym z wielu rodzajów ćwiczeń, których celem jest zwiększenie siły uderzania.
24. Przy wykonywaniu technik Karate ubranie „strzela” w charakterystyczny sposób. Czy to znaczy, że zawodnik posiada niepospolitą siłę?
Niekoniecznie, ubrania stosowane w Karate są szyte w ten sposób, że wydają one głośny szelest, nawet przy swobodnym chodzeniu. Niejednokrotnie ten szelest jest wśród początkujących obiektem szczególnego zainteresowania jako gwarant wysokich umiejętności, co w praktyce nie zawsze znajduje pokrycie. Nie znaczy to, że przy wykonywaniu naprawdę mocnej techniki Karate nie może towarzyszyć efekt dźwiękowy, ale nie jest to właściwa metoda sprawdzania siły.
25. Jaką szybkość osiąga cios prosty oi-zuki u zaawansowanego karateki?
Pięść zaawansowanego karateki osiąga szybkość powyżej 12 m/s, tj. 45 km/godz. Maksymalną prędkość pięść osiąga w ¾ dystansu.
26. Jak często należy ćwiczyć Karate?
Można ćwiczyć bardzo intensywnie, nawet trzy razy dziennie przez 6-7 dni w tygodniu, a można również ćwiczyć 1 raz w tygodniu. W zależności od nakładu pracy i ilości czasu będziemy mieli różne wyniki. Przeciętnie w grupach rekreacyjnych i początkujących zajęcia odbywają się 2 razy w tygodniu po dwie godziny, a w grupach zaawansowanych 6 razy w tygodni po 2-3 godziny.
27. Czy nauka więcej niż jednego stylu Karate przynosi jakieś korzyści?
Są dwie opinie na ten temat. Zwolennicy stylu „otwartego” wierzą, że ktoś, kto nauczy się technik pochodzących z różnych stylów może zyskać lepszą sprawność w sztuce walki, pod warunkiem, że jeden ze stylów przyjmą jako podstawowy i że ćwiczeniu technik tego właśnie stylu poświęcą najwięcej uwagi i czasu. Postępując w ten sposób adept mógłby doskonalić się, dajmy na to, w ręcznych technikach systemu japońskiego i uzupełniać swoje umiejętności w technikach nożnych przez studiowanie stylów koreańskich. Inne zdanie w tej sprawie reprezentują zwolennicy szkół tradycyjnych. Uważają oni, że praktykowanie więcej niż jednego stylu jest wielkim grzechem. I rzeczywiście, dla tych, którzy nie zwracają na to uwagi nie ma miejsca w wielu szkołach. Tradycjonaliści twierdzą, że całego życia nie starczy, aby poznać do końca choćby jeden z wielu stylów.
28. Jaka jest dolna i górna granica wieku do trenowania sztuk walki?
Opinie są różne. Dolna granica wieku mieści się w przedziale od 5 do 14 lat. Oczywiście przy nauce sztuk walki dzieci wymagają szczególnego traktowania i wskazana jest współpraca między instruktorem i rodzicami. Szczególnie jeśli chodzi o prawidłowe ukierunkowanie motywacji i zainteresowania treningiem. Górnej granicy praktycznie nie ma. Ludzie w średnim wieku i starsi mogą uzyskać duże korzyści z uprawiania sztuk walki, a nawet brać udział w zawodach.
29. Jaką rolę odgrywa wzrost w trenowaniu sztuk walki?
Wzrost nie ma bezpośredniego wpływu na jakość treningu, aczkolwiek ludziom niższym łatwiej sprostować wymogom, jakie stawia się ćwiczącym. W bezkontaktowej sportowej wersji Karate, gdzie ciosy zatrzymywane są na moment przed uderzeniem w cel, często zdarza się, że lżejszy lub niższy zawodnik pokonuje lepiej zbudowanego, ponieważ według przepisów zwycięzcę wskazuje się w systemie punktowym. Głównym czynnikiem jest tutaj szybkość i to daje zawodnikowi lżejszemu znaczną przewagę. W full-contact (pełen kontakt) Karate, gdzie zawodnicy są podzieleni według wagi, tutaj wiele zależy od umiejętności i siły fizycznej zawodników związanej ze wzrostem i wagą ciała.
30. Czy ludzie upośledzeni fizycznie mogą z powodzeniem ćwiczyć sztuki walki?
Tak, sztuki walki mogą ćwiczyć wszyscy, jeśli tylko mają wystarczająco silną wolę, aby pokonać różne trudności. Na świecie są znane liczne przypadki, kiedy nauka sztuki walki okazała się skuteczną terapią. Dzieje się tak, dlatego, że nauka sztuki walki jest różnorodna i nie zawiera nudnych elementów, które by odstręczały od jej uprawiania. Oczywiście nakład pracy człowieka nie w pełni sprawnego musi być znacznie większy, ale i satysfakcja z osiągnięcia prawidłowych wyników jest olbrzymią nagrodą.
31. Czy możliwe jest uniknięcia trafienia strzałą z łuku?
Tak, ale oczywiście mogą to dokonać tylko nieliczni mistrzowie Karate. Na ogół jednak ten, który strzela dalej umówiony znak broniącemu się, kiedy wypuszcza strzałę. Zdarzały się wypadki, że broniący chwytał strzały w dłoń, co świadczy o ich niebywałym refleksie i zręczności.
32. Jak długo trwa nauka podstaw Karate?
W zależności od poziomu klubu w którym się ćwiczy i ilości czasu jaki poświęca się nauce, przeciętnie od 6 do 12 miesięcy przy 5-6 treningach w tygodniu. Należy podkreślić, że nie ma skróconych intensywnych programów.
33. Jaką sztukę walki można opanować najszybciej?
Wszystkie sztuki walki wymagają takiego samego nakładu pracy, dyscypliny i czasu.
34. Czy umysł walczącego bierze udział w walce?
Tak, umysł człowieka w czasie praktykowania sztuk walki musi działać tak samo sprawnie jak i w momentach życia. Nie może ulegać wahaniom i zmianom oraz unikać napięcia i rozleniwienia. Kiedy ciało walczącego pozostaje w spokoju, umysł jego nie może zatrzymać się, a kiedy jego ciało jest w ruchu, umysł musi pozostawać spokojny.
35. Jaka powinna być pozycja ciała w czasie walki?
Głowę musimy trzymać wyprostowaną, oczy muszą być spokojne, twarz rozluźniona, kark wyprostowany, barki swobodne, kręgosłup wyprostowany i mięśnie rąk rozluźnione. Całe ciało musi być gotowe do wykonania ruchu w każdym kierunku.
36. Czy początkujący powinni stosować techniki Karate w sytuacji, kiedy muszą zająć stanowisko obronne?
W rzeczywistej walce początkujący powinien postępować według tego, co wie o walce i walczyć tak jak potrafi. Warto jednak pamiętać o niestosowaniu technik, których się nie zna dostatecznie, ponieważ byłyby niewątpliwie wolne i nieskuteczne, a skutek byłby taki, że wykonawca byłby pobity zanim zdążyłby pomyśleć. Taki brak doświadczenia tworzy często niebezpieczne sytuacje.
37. Jakie są podstawowe różnice między japońskimi, okinawskimi, chińskimi i koreańskimi stylami?
Obecnie istnieje generalna tendencja, poznawania wielu technik z różnych stylów. Dlatego czasem trudno dojść, kto ćwiczy w jakim stylu. Jednak każdy styl ma swoje charakterystyczne cechy, wyróżniające dany styl spośród innych. Japoński styl jest w większości linearny, większość technik opartych jest o linie prostą. Mieszkańcy Okinawy, którzy tworzyli Karate na bazie Kung-fu, stosują tę samą linearną podstawę, lecz z użyciem charakterystycznych chińskich bloków okrężnych, Style koreańskie łatwo odróżnić dzięki bogactwu technik nożnych, na kopnięcia poświęca się ok.90 % czasu. Chińskie style można wyodrębnić choćby przez odmienność ubioru i używanie obuwia. Ich techniki są bardziej płynne, bardzo błyskotliwe i pełne wdzięku, ponadto charakteryzują się bardzo niskimi pozycjami i okrężnymi ruchami rąk.
38. Ćwiczący Karate wykonują często dziwny taniec. Co to jest i czy to konieczne w nauce walki?
Te tańce to kata, formalne ćwiczenia stosowane nie tylko w Karate, ale i w wielu innych odmianach sztuki walki. Są różne opinie na temat kata. Tradycjonaliści twierdzą, że bez kata nie ma Karate. Dowodzą oni, że jest to samo jądro Karate i podstawa wszystkich mentalnych i fizycznych zasad tej sztuki, z rzeczywistą walką włącznie. Drugą opozycyjną grupę stanowią ci, którzy nie uznają kata, uważają je wręcz za niepotrzebne i wykonywanie kata traktują jako stratę czasu, bo w niczym nie przypominają nowoczesnej walki. Twierdzą, że forma treningu powstała wiele wieków temu i obecnie straciła na aktualności w obliczu współczesnych problemów. Prawda leży po środku: dzięki ćwiczeniu kata zdobywa się biegłość i sprawność w takich podstawowych elementach jak równowaga, precyzja, szybkość i siła, a w sparingu zdobywa się pozostałe umiejętności jak wytrzymałość, odporność na ciosy, ogólną skuteczność w bezpośredniej walce. Należy pamiętać, że jeszcze przed kilkudziesięcioma laty, Karate ćwiczono głównie w formie treningu kata, prawie nie stosując walki wolnej, a potrafiono osiągać wyżyny doskonałości i skuteczności. Najwięksi mistrzowie Karate potrafili w wyniku takiego treningu walczyć z kilkoma uzbrojonymi przeciwnikami odnosząc zwycięstwo.
39. Czy karateka powinien ostrzegać przeciwnika o swoich umiejętnościach?
Karateka jest zobowiązany do powiadomienia potencjalnego przeciwnika o swoich umiejętnościach, jeśli tylko sytuacja na to pozwala. Z uwagi na niepospolite umiejętności karatecy są stawiani na równi z zawodowymi bokserami, nawet wtedy, gdy sami nie są zawodowcami, ponieważ mają decydującą przewagę nad zwykłymi śmiertelnikami. Niestety, może to być z jednej strony przyczyną ośmieszenia, że niby w ten sposób chcą uniknąć konfrontacji ze strachu przed przeciwnikiem. Co gorsza mogą w ten sposób jeszcze bardziej rozjuszyć przeciwnika. Mimo to często się zdarza, że ostrzeżony w spokojny sposób napastnik traci ochotę do zaczepki.
40. Czy można stosować kata w prawdziwej walce?
Kata, będące czymś w rodzaju walki z cieniem, nie może w tej postaci jak jest ćwiczone w dojo, być zastosowane w rzeczywistym pojedynku. Po prostu, nie można wykonać serii ruchów, kiedy wymagany jest tylko jeden. Ale oczywiście, poszczególne obronne elementy mogą być z kata wyselekcjonowane i pojedynczo stosowane w walce.
41. Co to jest kata? Czy są takie same we wszystkich stylach?
Kata jest serią następujących po sobie akcji obronnych i ofensywnych. Jest to walka z wyimaginowanymi przeciwnikami, czymś w rodzaju walki z cieniem. W różnych stylach Karate są różne kata. W obrębie każdego stylu różnią się poszczególne kata stopniem trudności, odpowiedni do stopnia zaawansowania wykonawcy i w zależności od innych czynników takich jak ćwiczenia walki i znajomości technik samoobrony. Ogólnie wymagana jest znajomość 12 kata przed zdobyciem czarnego pasa. Wziąwszy pod uwagę fakt, że stylów karate jest nieco poniżej setki, liczba kata, lub ich odmian i wariantów urasta do tysięcy. Kilka podstawowych kata jest takich samych dla wszystkich stylów Karate, choć i tu zdarzają się drobne odchylenia. Wiele japońskich, okinawskich stylów posługuje się wzorami opracowanymi przez Gichin Funakoshi „ojca współczesnego karate”, ale i tu jest wiele różnic między poszczególnymi stylami.
42. Ile kata należy poznać, aby dobrze ćwiczyć Karate?
Wystarczy poznać i trenować dokładnie kilkanaście kata ze swojego stylu. Należy dokładnie znać znaczenie każdego ruchu, aby móc wykonać wszystkie techniki w walce z partnerem (bunkai kata).
43. Które kata w Karate jest najbardziej skuteczne?
Kata znaleźć może zastosowanie tylko w pozornej walce i z góry zaplanowanym rozwiązaniu. W rzeczywistej walce trudno przewidzieć atak przeciwnika. Stąd też wszystkie kata są skuteczne tylko w określonych sytuacjach, a istnienie ich jest podporządkowane nadrzędnemu celowi, jakim jest ćwiczenie w ten wyjątkowy sposób rytmu, równowagi, szybkości, koordynacji ruchów oraz podstawowych technik Karate.
44. Dlaczego pozycje są tak ważne w Karate?
Pozycje są ważną sprawą dla każdej sztuki walki, ponieważ sposób ustawienia stóp ma bezpośredni wpływ na równowagę i ogólnie na skuteczność wykonywanych technik. Różne pozycje w Karate są specjalnie przeznaczone do stosowania w szczególnych sytuacjach, do zwiększania równowagi, kiedy to najbardziej potrzebne, ruchliwości albo stateczności. Wiele defensywnych technik wymaga dla przykładu niskich, szerokich pozycji, a z drugiej strony zwroty ofensywne wykazują największą skuteczność przy pozycjach wysokich i wąskim ustawieniu stóp, dzięki czemu uzyskuje się duże przyspieszenie oraz lepszą zwinność.
45. Co zrobić, gdy nie można uniknąć walki?
Gdy nie pomogą inne sposoby, aby uniknąć walki, należy uderzyć napastnika w ten sposób, aby zrezygnował z kontynuowania awantury. Sposób uderzenia i jego siłę należy stopniować w zależności od stopnia zagrożenia zdrowia lub życia. Mistrz walki potrafi większość pojedynków zakończyć bezkrwawo, pokonując przeciwnika siłą swej woli oraz swoim spokojem.
46. Czy ucieczka świadczy o czyimś tchórzostwie?
Nie, wszystkie sztuki walki podkreślają, że prawdziwym zwycięstwem jest uniknięcie walki. Ucieczka zaś jest formą uniknięcia walki i związanej z nią nieprzyjemności i kłopotów. Człowiek, który w dostatecznym stopniu opanował sztukę walki użyje ją dopiero wtedy, gdy nie ma innego wyjścia.
47. W jaki sposób należy rozumieć słowa, że sztukę walki praktykuje się w ciągu całego życia zawsze i nie tylko w dojo?
Starzy mistrzowie sztuk walki twierdzą, że życie codzienne jest walką, a walczyć musimy przez całe życie. W dojo nabywamy pewne umiejętności, które następnie sprawdzamy w normalnym życiu. W dojo dowiadujemy się, że należy być zawsze spokojnym i musimy to praktykować, na co dzień. W dojo spodziewamy się ataku z każdej strony, ćwicząc w ten sposób swój umysł i spostrzegawczość musimy to również praktykować w normalnym życiu, w myśl zasady „Karate jest myśleniem, że cały świat jest przeciwko nam”.
48. Co oznacza powszechnie spotykane w Karate słowo „os”?
W języku japońskim jest kilka znaczeń tego słowa. Najbardziej prawdopodobne znaczenie tego słowa brzmi „naprzód”, często używane w zapasach japońskich sumo. Oprócz słowa naprzód można rozumieć to, jako „ciągle naprzód” lub „nigdy nie poddać się” i w tej postaci stanowi pozdrowienie stosowane przez ćwiczących Karate.
49. Co to jest „kiai”?
Kiai w tłumaczeni znaczy spotkanie ducha. Jest to głośny okrzyk stosowany we wszystkich sztukach walki, a także w trochę innej formie w innych sportach. Ma on kilka znaczeń, pierwszym to szybki, gwałtowny wydech powietrza z płuc w celu większego napięcia mięśni. Ma to duże znaczenie przy wykonywaniu technik obronnych i ofensywnych. Drugim powodem jest zastraszenie przeciwnika, z którym się walczy. Okrzyk ma na moment zakłócić układ nerwowy przeciwnika, co może utrudnić jego obronę i opóźnić ewentualny kontratak. Trzecim efektem jest podniesienie własnego animuszu w walce. Okrzyk w różnych formach stosowany jest w wojsku od kilkudziesięciu wieków.
50. Kto uważany jest za największego mistrza w naszym stuleciu?
Powszechnie uważa się, że Gichin Funakoshi (1868-1957), twórca stylu Karate Shotokan, nazywany jest ojcem współczesnego Karate, uczeń m.in. Yasutsune Azato i Yasutsune Itosu. Był największym mistrzem Karate. Przybył z Okinawy do Japonii, aby nauczać Karate. Jego uczniami byli wszyscy inni znani mistrzowie Karate.